ABD’ye pet ürünleri ihracatı son yıllarda Türkiye’den en çok sorulan hatlardan
biri. Köpek ödülleri, çiğneme ürünleri ve mama tarafında talep var; özellikle
dondurularak kurutulmuş ödüller öne çıkıyor, çünkü ürün hafif, raf ömrü uzun ve
soğuk zincir gerektirmiyor; bu da Türkiye’den gönderimde navlunu ve
depolamayı belirgin biçimde kolaylaştırabiliyor. Aynı koli hacmine daha çok ürün
giriyor, bozulma riski düşüyor.
Bununla birlikte, işleme yöntemi ürünün ABD tarafındaki sınıfını kendiliğinden
değiştirmiyor. Rekabet de kolay değil: ABD pazarında bu kategoride yerleşik
markalar var ve alıcı, fiyattan önce evrak düzenine bakıyor. İşin gerçek zorluğu
üretimde değil, hangi kurumun hangi aşamada devreye girdiğini önceden bilmekte
ortaya çıkıyor.
Çiğneme ürünlerinin genel çerçevesi ABD’ye doğal köpek çiğneme ürünleri yazımızda duruyor; burada sıranın tamamına bakıyoruz. Aşağıda sıra kalem kalem duruyor: hangi izin hangisini bekliyor, satıcı nerede
“bitti” sanıyor, ve gecikme çoğunlukla nerede yaşanıyor.
Kurutulmuş olması ürünü kuralların dışına çıkarmıyor
Sahada en sık karşılaştığımız yanılgı bu. Kurutma, ürünü raf ömrü açısından
bambaşka bir ürün haline getiriyor, ama ABD tarafında sınıfı
belirleyen şey tek başına işleme yöntemi değil. Hammaddenin hangi hayvandan ve
hangi ülkeden geldiği ile ürünün nasıl işlendiği birlikte değerlendiriliyor.
Pratik sonucu şu: “kurutulmuş, dolayısıyla izne gerek yok” cümlesi güvenli bir
varsayım değil. Ürünün kendi kırılımı sevkiyat planlanmadan önce sorulduğunda
düzeltmesi kolay; konteyner yola çıktıktan sonra sorulduğunda maliyeti başka
oluyor.
FDA tarafı: tesis kaydı ve US Agent
Gıda ve yem kapsamındaki ürünlerde ABD’ye giriş için üretim tesisinin FDA
sistemine kayıtlı olması isteniyor. Kayıt ürüne değil tesise açılıyor; yani bir
ürün için yapılan kayıt aynı tesisten çıkan diğer ürünleri de kapsayabiliyor.
Kaydın tamamlanması için ABD’de yerleşik bir US Agent atanması gerekiyor. Bu
atama yapılmadan kayıt kapanmıyor. Ayrıca her sevkiyat öncesinde Prior Notice
veriliyor; bu bir defalık bir işlem değil, tekrar eden bir adım.
USDA APHIS tarafı: hayvansal içerik nerede devreye giriyor
Köpek ödüllerinin büyük bölümü hayvansal içerikli. Bu ürünlerde ABD’ye girişin
tarım tarafı USDA’nın APHIS birimine bakıyor ve ürüne göre bir ithalat izni
gerekebiliyor. İzin ürünün kendisine, menşe ülkesine ve işleme derecesine göre
değerlendiriliyor.
Buradaki kritik nokta sıralama: izin, sevkiyattan önce alınan bir belge. Sürecin kurum tarafındaki işleyişi USDA VS Permit nasıl alınır yazımızda ayrıntılı duruyor.
Üretim tamamlandıktan ve mal limana geldikten sonra başlatılan bir izin süreci,
malı bekletiyor. Aynı ürün grubunda çalışan üreticilerin çoğu bu adımı ikinci
sevkiyatta öğreniyor.
VS Permit ne zaman konuşuluyor
Hayvansal ürünlerde gündeme gelen izin tipi konuşma dilinde “VS permit” diye
geçiyor. Hangi ürünün hangi izni gerektirdiği tek tek değerlendirildiği için,
başka bir firmanın aldığı izin sizin ürününüz için emsal sayılmıyor. Ürün
tanımı, içerik yüzdeleri ve üretim akışı ile başvurulduğunda değerlendirme
hızlanıyor.
Üçüncü kurum: Fish and Wildlife devreye girebiliyor
Bu başlık Türkiye’deki üreticilerin gündeminde neredeyse hiç yok, ama arama
tarafında karşılığı var. Bazı hayvansal içerikler ABD’ye girişte Fish and
Wildlife Service kapsamına da girebiliyor ve ayrı bir bildirim ya da izin
gerektirebiliyor. Hangi türün bu kapsama girdiği ürün bazında değişiyor.
Uygulamadaki önemi şu: iki kurumdan izin alınmış olması üçüncüsünün
gerekmediği anlamına gelmiyor. Bu iznin nasıl alındığı FWS ithalat ve ihracat lisansı yazımızda adım adım duruyor. Ürün içeriğinde alışılmadık bir hayvansal
bileşen varsa bu başlık sevkiyattan önce sorulmalı.
Etiket: en çok geri dönen kalem
Müşteri dosyamızda etiket incelemesi, kayıt işlerinden sonra en çok tekrar
eden kalem. Sebebi şu: etiket hem ABD kurallarına uygun olmak hem de alıcının
platform kurallarına uymak zorunda. Ürün adı, net miktar beyanı, içerik listesi
ve üretici bilgisi tarafında yapılan küçük bir hata, ürünün tamamının yeniden
etiketlenmesi anlamına gelebiliyor.
Kurutulmuş ürünlerde ek bir ayrıntı var: suyla birleştirme yönergesi ve porsiyon
beyanı. Ürün kuru halde satılıyor ama tüketim öncesinde suyla birleştiriliyorsa,
etiketteki beyanın hangi hale göre yazıldığı netleşmeli.
Alıcının sorduğu üç şey
ABD’li alıcı ile ilk görüşmede gelen sorular genelde aynı üç başlıkta
toplanıyor ve üçü de sevkiyattan önce hazırlanabiliyor:
- Hammaddenin menşei ve hayvansal içeriğin kırılımı
- Üretim tesisinin kayıt durumu ve kayıt numarası
- Etiketin ABD kurallarına göre hazırlanmış hali
Bu üçü hazır olduğunda görüşme fiyata geliyor. Hazır olmadığında gecikme
sevkiyatta değil, evrak turunda yaşanıyor ve alıcı çoğu zaman bunu bekleme
sebebi sayıyor.
Katalog nasıl kurulur, örnek üzerinden
Kendi kataloğunu hazırlayan üretici için ürünün ABD pazarında nasıl
sunulduğunu görmek faydalı oluyor: ürün adlandırması, gramaj kırılımı, içerik
beyanının yazım biçimi ve ürün görselinin nasıl kurgulandığı. Liyofilize köpek
ödüllerinin sunulduğu örnek bir ürün kataloğu bu açıdan
incelenebilir.
Buradaki amaç kopyalamak değil; ABD’li alıcının hangi bilgiyi nerede görmeyi
beklediğini anlamak. Aynı ürün, beyanı farklı yazıldığında farklı bir ürün gibi
okunabiliyor.
Sık Sorulan Sorular
USDA VS Permit nedir, her hayvansal üründe gerekiyor mu?
Hayvansal ürünlerin ABD’ye girişinde gündeme gelen ithalat iznidir. Her
üründe otomatik olarak gerekmiyor; ürünün içeriği, menşe ülkesi ve işleme
derecesi birlikte değerlendirilerek karar veriliyor. Bu yüzden başka bir firmanın
aldığı izin, sizin ürününüz için emsal sayılmıyor.
Kurutulmuş ürün için FDA tesis kaydı ayrıca gerekiyor mu?
Kayıt ürüne değil üretim tesisine açılıyor. Tesis zaten kayıtlıysa aynı
tesisten çıkan kurutulmuş ürün için yeniden kayıt açılması gerekmiyor. Kaydın
güncel ve aktif olması ile US Agent atamasının yapılmış olması aranıyor.
Fish and Wildlife izni hangi durumda gündeme geliyor?
Ürün içeriğindeki hayvansal bileşenin türüne göre değişiyor. USDA ve FDA
tarafındaki adımların tamamlanmış olması bu başlığı kendiliğinden kapatmıyor;
alışılmadık bir bileşen varsa sevkiyat öncesinde ayrıca sorulması gerekiyor.
Süreç ne kadar sürüyor?
Belgelerin eksiksiz geldiği durumda tesis kaydı tarafı genelde iki hafta
içinde tamamlanıyor. İzin tarafındaki süre kurumun değerlendirmesine bağlı
olduğu için firma tarafından kısaltılamıyor; kısaltılabilen tek şey, başvurunun
eksiksiz gitmesi.
Etiketi üretimden sonra düzeltmek mümkün mü?
Mümkün, ancak maliyetli. Basılmış etiketin değiştirilmesi hem yeniden baskı
hem de yeniden etiketleme işçiliği anlamına geliyor. İnceleme üretim öncesinde
yapıldığında bu kalem tamamen ortadan kalkıyor.
Sonuç
ABD’ye pet ürünleri ihracatında zorluk üretimde değil sırada. FDA tarafındaki tesis kaydı, etiket ve USDA tarafındaki izin birbirini bekliyor;
biri atlandığında sorun çoğunlukla gümrükte değil, alıcıyla yapılan ikinci
görüşmede ortaya çıkıyor.
Ürününüzün hangi kırılıma girdiğini ve hangi adımların gerçekten gerektiğini
netleştirmek için FDA
kayıt ve belgelendirme hizmetimize bakabilirsiniz; gerekmiyorsa onu da
baştan söylüyoruz.
