FDA’nın ithalat reddi verisine göre, Ocak 2024 ile Ağustos 2026 arasında Türkiye’den gelen gıda ürünlerinde 420 sevkiyat satırı ABD’ye girişte reddedildi ve bu retlerin yüzde 52’sinde en az bir etiket gerekçesi yer aldı. Etiketi güvensiz renklendirici ve salmonella ya da pestisit gibi bulaşma bulguları izliyor.
Bu sayfa, FDA’nın kamuya açık ithalat reddi (Import Refusal) verisini Türkiye kaynaklı gıda ürünleri için özetliyor. Rakamlar FDA’nın kendi veri dosyasından hesaplandı; yöntem ve sınırlar sayfanın sonunda yazıyor. Amaç, ABD’ye gıda gönderen üreticinin hangi hatanın daha sık ret getirdiğini görmesi.

Öne çıkan bulgular
- Ocak 2024 ile Ağustos 2026 arasında Türkiye kaynaklı gıda ürünlerinde 420 ret satırı var; bu satırlar 211 sevkiyata ve 138 üreticiye ait.
- Türk gıda retlerinin yüzde 52’sinde (220 satır) en az bir etiket gerekçesi bulunuyor.
- En sık etiket gerekçesi, besin değerleri tablosunun (Nutrition Facts) eksik ya da hatalı olması: 108 satır, gıda retlerinin yüzde 26’sı.
- Güvensiz renklendirici (FDA’nın izin vermediği ya da sertifikasız renk katkısı) 109 satırda, yani gıda retlerinin yüzde 26’sında geçiyor.
- Salmonella, pestisit kalıntısı, zararlı madde ya da bozulma gibi bulaşma bulguları da 109 satırda yer alıyor.
- Gıda retlerinin yüzde 33’ünde (139 satır) yalnızca etiket ya da kayıt gerekçesi var; bu tür hatalar sevkiyattan önce yapılan kontrolle önlenebilir.
- Ocak-Ağustos dönemi karşılaştırıldığında Türk gıda retleri 2024’te 68, 2025’te 130, 2026’da 122 satır.
FDA ret verisi nedir?
FDA ret verisi, ABD’ye giriş yaparken FDA’nın kurallara aykırı bulduğu ve kabul etmediği sevkiyatların listesidir. FDA reddi, “alıkonan bir sevkiyatın FDA kanun ve düzenlemelerini ihlal ettiğine dair nihai karar” olarak tanımlıyor; reddedilen ürün 90 gün içinde ihraç ya da imha edilmek zorunda. FDA bu listeyi her ay güncelliyor ve ülkeye, ürüne göre yayımlıyor.
Veride her satır bir sevkiyatın tek bir kalemini (giriş satırı) gösteriyor. Bu yüzden 420 ret satırı 420 ayrı sevkiyat anlamına gelmiyor; aynı sevkiyatta birden fazla ürün kalemi reddedilmiş olabilir.
Türk gıda ürünleri en çok hangi nedenle reddediliyor?
En sık neden etikettir: Türk gıda retlerinin yarısından fazlasında en az bir etiket gerekçesi var. Bir ret satırında birden fazla gerekçe bulunabildiği için aşağıdaki oranların toplamı yüzde 100’ü geçer.
| Ret gerekçesi grubu | Ret satırı | Gıda retlerine oranı |
|---|---|---|
| Etiket (besin değerleri, net miktar, İngilizce etiket, içerik listesi, renk beyanı) | 220 | Yüzde 52 |
| Güvensiz renklendirici | 109 | Yüzde 26 |
| Bulaşma (salmonella, pestisit, zararlı madde, bozulma) | 109 | Yüzde 26 |
| Üretim ya da paketleme hijyeni | 34 | Yüzde 8 |
| Konserve ve asitli gıda kaydı (FCE, işlem dosyası) | 25 | Yüzde 6 |

Etiket kaynaklı retlerin ayrıntısı
Etiket retlerinin büyük kısmı ABD’nin zorunlu etiket bilgilerinin eksik ya da Türkiye’deki etiketten çevrilmiş olmasından kaynaklanıyor. FDA kodlarına göre Türk gıda retlerinde en sık görülen etiket gerekçeleri şunlar:
| FDA kodu | Anlamı | Ret satırı |
|---|---|---|
| NUTRIT LBL | Besin değerleri tablosu (Nutrition Facts) yok ya da kurala uygun değil | 108 |
| LACKS N/C | Net miktar (ağırlık, hacim, adet) beyanı eksik ya da yanlış | 74 |
| COLOR LBLG | Üründe yapay renk var ama etikette beyan edilmemiş | 63 |
| NO ENGLISH | Zorunlu etiket bilgileri İngilizce değil | 61 |
| LABELING | Ambalaj ve etiket yasasına (FPLA) aykırılık | 24 |
| FALSE | Etiket yanlış ya da yanıltıcı | 17 |
Bu kalemlerin ortak noktası, ürünün kendisinden çok etiketin ABD kurallarına göre hazırlanmamış olması. ABD etiketinin zorunlu alanlarını ABD etiket kuralları yazımızda anlattık.
Renklendirici ve bulaşma retleri
Güvensiz renklendirici gerekçesi, ürünün içinde FDA’nın gıdada izin vermediği ya da sertifikasız kullanılan bir renk katkısı bulunduğunda veriliyor. Türk gıda retlerinde bu gerekçenin yüzde 74’ü (109 satırın 81’i) şekerleme ve çikolata ürünlerinde; konuyu şekerleme ihracatı yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Bulaşma retlerinde öne çıkan gerekçeler salmonella (43 satır), pestisit kalıntısı (37 satır), zararlı ya da zehirli madde (28 satır) ve bozulma ya da kirlilik (16 satır). Salmonella gerekçesi en çok tahin ve Antep fıstığı ezmesi gibi kuruyemiş ürünlerinde (16 satır) görülüyor; irmik, şekerleme ve çikolatada da altışar satır var. Tahin tarafını tahin ihracatı yazımızda, baharatı baharat ihracatı yazımızda anlattık.
Hangi ürün grupları daha çok reddediliyor?
FDA’nın ürün koduna göre en çok ret alan Türk gıda grupları meyve ürünleri, şekerleme, kuruyemiş ve çikolatadır. Ürün grubu, FDA ürün kodunun ilk iki hanesindeki endüstri kodundan alındı.
| Ürün grubu (FDA endüstri kodu) | Ret satırı |
|---|---|
| Meyve ve meyve ürünleri (20, 21 ve 22) | 84 |
| Şekerleme, sakız (çikolatasız) (33) | 64 |
| Kuruyemiş ve yenilebilir tohumlar (23) | 55 |
| Çikolata ve kakao ürünleri (34) | 54 |
| Vitamin, mineral ve gıda takviyesi (54) | 34 |
| Unlu mamul, hamur ve karışımlar (03) | 30 |
| Sebze ve sebze ürünleri (24 ve 25) | 25 |

Retlerin üçte biri yalnızca etiket ve kayıt hatası
Türk gıda retlerinin yüzde 33’ünde (139 satır) hiçbir güvenlik bulgusu yok; gerekçe yalnızca etiket ya da kayıt eksikliği. Bu tür hatalar sevkiyattan önce yapılan etiket ve kayıt kontrolüyle önlenebilir. Retlerin yüzde 71’inde (300 satır) FDA numune analizi yapılmamış; ancak bu satırların çoğunda renklendirici, salmonella ya da pestisit gibi bir güvenlik gerekçesi de bulunuyor.
Retler yıllara göre nasıl değişti?
Aynı dönem karşılaştırıldığında Türk gıda retleri 2024’ten 2025’e yaklaşık iki katına çıktı, 2026’da ise 2025’e yakın seyrediyor.
| Dönem | Türk gıda ret satırı |
|---|---|
| Ocak-Ağustos 2024 | 68 |
| Ocak-Ağustos 2025 | 130 |
| Ocak-Ağustos 2026 | 122 |
Ret sayısındaki değişim tek başına yorumlanmamalı; aynı dönemde Türkiye’den ABD’ye giden gıda sevkiyatının sayısı bu veride yer almıyor.
Gıda dışı ürünlerde durum
Aynı dönemde Türkiye’den gelen tüm FDA kapsamındaki ürünlerde (gıda, kozmetik, ilaç, tıbbi cihaz) 609 ret satırı, 355 sevkiyat ve 240 üretici var. Gıda dışı retlerde öne çıkan gerekçeler ilaç ve cihaz listeleme kaydının yapılmamış olması ve onaysız ilaç sayılan ürünler. Kozmetik tarafını MoCRA rehberimizde anlattık.
Ret almamak için sevkiyattan önce ne kontrol edilir?
Verideki en sık gerekçelere göre sevkiyattan önce dört kontrol öne çıkıyor:
- Etiket: Besin değerleri tablosu, net miktar, İngilizce zorunlu bilgiler, içerik listesi ve renk beyanı ABD kurallarına göre hazırlanmış mı?
- Renklendirici: Kullanılan renk katkıları FDA’nın gıdada izin verdiği listede mi, sertifika gerektiriyor mu?
- Kayıt: Tesisin FDA gıda tesisi kaydı aktif mi; konserve ya da asitli gıdada FCE kaydı ve işlem dosyası (SID) var mı?
- Bulaşma riski: Tahin, baharat, kuruyemiş gibi salmonella riski olan ürünlerde parti analizi yapıldı mı?
Sevkiyatı reddedilen ürün için ne yapılabileceğini Import Refusal rehberimizde anlattık. Etiket incelemesi ve FDA kaydı için FDA hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.
Yöntem ve sınırlar
- Kaynak: FDA’nın ithalat reddi veri dosyası (Import Refusal, Ocak 2024 ile Ağustos 2026). Ret gerekçe kodlarının adları FDA Data Dashboard’un resmi kod tablosundan, ürün grupları FDA Product Code Builder endüstri kodlarından alındı.
- Kapsam: Üretici ülkesi Türkiye olan satırlar. Gıda kapsamı FDA endüstri kodu 02-46 arası ürünler ile 54 (gıda takviyesi).
- Birim: Her satır bir sevkiyatın tek bir kalemi; sevkiyat sayısı ayrıca yazıldı.
- Gruplama: Etiket grubu, FDA kanununun etiket maddesine (403) ve ambalaj-etiket yasasına (FPLA) dayanan gerekçeleri kapsıyor. Bir satırda birden fazla gerekçe olabildiği için grup oranlarının toplamı yüzde 100’ü geçer.
- Sınır: Veri yalnızca reddedilen sevkiyatları gösteriyor; reddedilmeden giren sevkiyatların sayısı bu veride yok, bu yüzden ret oranı hesaplanmadı. Ret kararı, gerekçede yazan ihlalin göründüğü anlamına gelir; ürünün zararlı olduğunu tek başına göstermez.
- Güncelleme: Bu sayfa FDA verisi yenilendikçe güncellenir; adres değişmez.
Bu verileri kaynak göstererek kullanabilirsiniz: “Export Partners, FDA ithalat reddi verisi analizi, 2024-2026”.
Sıkça Sorulan Sorular
FDA ret ne demek?
FDA reddi, ABD’ye giriş yaparken alıkonan bir sevkiyatın FDA kurallarına aykırı bulunması ve kabul edilmemesi kararıdır. Reddedilen ürün 90 gün içinde ihraç ya da imha edilir.
Türk gıda ürünleri ABD’de en çok neden reddediliyor?
En sık neden etiket: 2024-2026 arasında Türk gıda retlerinin yüzde 52’sinde en az bir etiket gerekçesi var. Tek tek bakıldığında en sık iki gerekçe güvensiz renklendirici (109 satır) ve besin değerleri tablosunun eksik ya da hatalı olması (108 satır).
FDA reddinde laboratuvar analizi yapılır mı?
Her zaman değil. Türk gıda retlerinin yüzde 71’inde FDA numune analizi yapılmamış. Retlerin yüzde 33’ünde ise yalnızca etiket ya da kayıt gerekçesi var.
Reddedilen ürüne ne olur?
FDA’ya göre reddedilen ürün, ABD gümrüğü ve FDA gözetiminde 90 gün içinde ihraç ya da imha edilmek zorunda.
Hangi Türk gıda ürünleri en çok reddediliyor?
FDA ürün kodlarına göre meyve ürünleri, şekerleme, kuruyemiş ve çikolata ilk dört grup; bunları gıda takviyeleri izliyor.
Sonuç
FDA verisi, Türk gıda ürünlerinin ABD’de reddedilmesinde en büyük payın etikette olduğunu gösteriyor; retlerin üçte birinde hiçbir güvenlik bulgusu olmadan yalnızca etiket ya da kayıt gerekçesi var. Bu da sevkiyattan önce yapılan etiket ve kayıt kontrolünün ret riskini azaltabileceği anlamına geliyor. Etiket incelemesi ve FDA kaydı için bize ulaşabilirsiniz.

