Bir ürünün ABD’ye girişinde en sık takılan yer üretim değil, ambalajın
üstündeki yazı oluyor. Tesis kaydı yapılmış, US Agent atanmış, Prior Notice
gönderilmiş olabilir; etiketteki bir eksik alan bunların hepsinin önüne
geçebiliyor. ABD etiket kuralları ayrı bir mevzuat başlığı ve
Türkiye’deki etiket yönetmeliğiyle birebir örtüşmüyor.
Bu yazı gıda, takviye ve kozmetik etiketinde hangi alanların zorunlu
olduğunu, dilin neden pazarlık konusu olmadığını ve incelemenin baskıdan önce
neden yapıldığını anlatıyor. Rakamlar ve madde numaraları FDA’nın kendi
düzenlemelerinden alındı, hepsinin kaynağı yazının içinde.

ABD etiket kuralları neyi kapsıyor
FDA’nın gıda etiketi düzenlemesi 21 CFR Part 101 altında toplanıyor. Kural
ürünün nereden geldiğine bakmıyor: ABD pazarına giren paketli gıdanın etiketi,
ister Ohio’da ister Gaziantep’te basılmış olsun aynı maddelere tabi.
Buradaki en yaygın yanlış anlaşılma şu: tesis kaydı ile etiket uygunluğu
ayrı iki şey. Tesis kaydı üreticinin FDA sisteminde görünmesini sağlıyor,
etiketin doğru olduğunu söylemiyor. Kaydı tam olan bir firmanın ürünü etiket
nedeniyle geri çevrilebiliyor. Bu ayrımın ayrıntısı
FDA
kaydının üç ayrı durumunu anlattığımız yazıda duruyor.

Altı zorunlu alan
Paketli bir gıda etiketinde şu altı alan aranıyor. Sıralama önem sırası
değil, etiketin üzerindeki yerleşim mantığı.
| Alan | What does that mean? | Düzenleme |
|---|---|---|
| Ürün adı (statement of identity) | Ürünün ne olduğu, ön yüzde | 21 CFR 101.3 |
| Net miktar | Ön yüzde, ABD ölçüsü ve metrik birlikte | 21 CFR 101.7 |
| Table of contents | Ağırlıkça azalan sırada | 21 CFR 101.4 |
| Allergen notification | Dokuz büyük alerjen | FALCPA, FASTER Act |
| Nutrition Facts | ABD besin değerleri tablosu | 21 CFR 101.9 |
| Firma adı ve adresi | Üretici, paketleyici ya da dağıtıcı | 21 CFR 101.5 |
Altısından biri eksikse ürün mevzuat dilinde “misbranded” sayılıyor. Bu
teknik bir tanım, kalite yargısı değil: etiket, kanunun istediği bilgiyi
taşımıyor demek.
Ön yüz ile bilgi paneli ayrımı
Ürün adı ve net miktar ön yüzde, yani rafta görünen yüzde bulunuyor.
İçindekiler, alerjen, Nutrition Facts ve firma bilgisi ise bilgi panelinde,
genelde ön yüzün hemen sağında (21 CFR 101.2). Bu alanları arkaya ya da alt
yüzeye dağıtmak, tek tek doğru yazılmış olsalar bile uygunsuzluk üretebiliyor.

Dil kuralı pazarlık konusu değil
Etikette kanunun istediği bütün ifadeler İngilizce olmak zorunda
(21 CFR 101.15(c)). Buraya kadarı çoğu üreticinin bildiği kısım. Az bilinen
kısmı şu: etikette İngilizce dışında bir dil de kullanılıyorsa, zorunlu
ifadelerin o dilde de yer alması gerekiyor.
Yani ambalajın ön yüzünde Türkçe bir slogan ya da ürün açıklaması varsa,
etiket artık iki dilli sayılıyor ve zorunlu alanların Türkçesi de aranıyor.
İhracat için ayrı ambalaj bastırmak yerine mevcut ambalaja İngilizce sticker
yapıştıran üreticilerde en sık karşılaşılan durum bu.
İçindekiler listesinde ad meselesi
İçindekiler ağırlıkça azalan sırada yazılıyor ve her bileşen ABD’de bilinen
adıyla geçiyor (21 CFR 101.4). Türkçe kaynaklarda kullanılan bir bileşen adının
birebir çevirisi, ABD’de o bileşenin yerleşik adı olmayabiliyor. Bileşiği olan
girdilerde alt bileşenlerin parantez içinde verilmesi de aynı maddede
düzenleniyor; toplu bir “baharat karışımı” satırı çoğu durumda yeterli
olmuyor.
Punto da bir kural
Zorunlu bilgilerin harf yüksekliği 1/16 inçten küçük olamıyor
(21 CFR 101.2(c)). Küçük ambalajlarda tasarımcı bu satırları sığdırmak için
küçültme eğiliminde oluyor; ölçü tutmadığında bilgi etikette var sayılmıyor.
Susam dokuzuncu alerjen oldu
ABD’de sekiz büyük alerjen vardı: süt, yumurta, balık, kabuklu deniz
ürünleri, ağaç fıstığı, yer fıstığı, buğday ve soya. FASTER Act ile
susam dokuzuncusu oldu ve 1 Ocak 2023’ten itibaren paketli
gıda ile takviye ürünlerinde bildirilmesi gerekiyor.
Susam Türk gıda ihracatında tahin, simit, çörek otu karışımları ve fırın
ürünleri üzerinden çok yaygın. 2023’ten önce hazırlanmış bir etiket şablonu
kullanılıyorsa bu satır büyük olasılıkla eksiktir. Bildirim iki yoldan
yapılabiliyor: içindekiler listesinde kendi adıyla geçmesi ya da listenin
altında “Contains” ifadesiyle ayrıca yazılması.
Takviye ve kozmetikte kural ayrı işliyor
Takviye ürünlerinde Nutrition Facts yerine Supplement Facts
tablosu kullanılıyor (21 CFR 101.36) ve içerik satırları farklı bir düzene
oturuyor. Gıda şablonuyla hazırlanmış bir takviye etiketi, bilgiler doğru olsa
bile yanlış tabloyu taşıdığı için uygunsuz kalabiliyor. Kolajen ve protein tozu
tarafındaki ayrıntıyı
kolajen
ve protein tozu yazımızda ayrıca ele almıştık.
Kozmetikte ise çerçeve MoCRA ile değişti. Etiket tarafında en görünür başlık
olumsuz etki bildirimi için ABD’de ulaşılabilir bir iletişim bilgisinin
etikette bulunması. Kozmetik etiketini gıda mantığıyla kurmak, iki mevzuatın
ayrı yürüdüğü bu noktada sorun çıkarabiliyor.
Menşe işareti FDA’nın değil, gümrüğün konusu
Etiket dosyasında en sık karışan iki başlık, FDA’nın istediği bilgiler ile
gümrüğün istediği menşe işareti. İkisi ayrı mevzuattan geliyor ve ayrı ayrı
kontrol ediliyor.
Menşe işareti CBP’nin konusu: 19 U.S.C. 1304 ve 19 CFR Part 134 uyarınca
ithal edilen ürünün ya da kabının, ABD’deki son alıcının görebileceği bir yerde
menşe ülkenin İngilizce adını taşıması gerekiyor. İşaretin
okunaklı, silinmez ve kalıcı olması aranıyor; ambalaja sonradan yapıştırılan ve
kolayca kalkan bir etiket bu şartı karşılamayabiliyor.
Pratikte anlamı şu: “Türkiye’de üretilmiştir” ifadesi tek başına yeterli
olmuyor, “Made in Türkiye” ya da “Product of Türkiye” gibi İngilizce bir
karşılık aranıyor. FDA tarafındaki alanlar eksiksiz olsa bile menşe işareti
eksikse sevkiyat gümrük tarafında tutulabiliyor. Gümrük tarafının bütününü
ABD’ye
gıda ihracatı maliyeti yazımızda ele almıştık.
Etiket yanlışsa ne oluyor
Etiket uygunsuzluğu, ürün sınıra vardıktan sonra tespit edilen bir durum.
Sevkiyat girişte tutuluyor, firmaya eksiği bildiriyor ve düzeltme için süre
veriliyor. Düzeltme çoğu zaman mümkün oluyor, ancak ABD’de depoda yeniden
etiketleme maliyeti ve bekleyen sevkiyatın süresi işin içine giriyor.
FDA’nın etiket kaynaklı geri çevirmeleri için ayrı bir import alert başlığı
bulunuyor (Import Alert 99-39). Sürecin nasıl işlediğini, hangi belgelerin
istendiğini ve düzeltmenin nasıl yapıldığını
ürünüm
gümrükte takıldı yazımızda adım adım anlattık.
Sahada en sık gördüğümüz beş hata
İncelediğimiz dosyalarda tekrar eden kalıplar var. Firma adı vermeden,
sırasıyla:
- Türkiye etiketinin çevrilmesi. Türk mevzuatının istediği
alanlar ile ABD’nin istediği alanlar aynı küme değil. Çeviri, eksik alanı
tamamlamıyor. - Besin değerlerinin doğrudan aktarılması. Porsiyon tanımı
ve referans değerler ABD tarafında farklı; Türkçe tablodaki rakamı Nutrition
Facts şablonuna yazmak tabloyu doğru yapmıyor. - Susam satırının olmaması. 2023 öncesi şablonlardan
geliyor. - Adres alanının boş bırakılması. Üretici, paketleyici ya
da dağıtıcıdan hangisinin yazıldığı belirtilmediğinde alan eksik sayılıyor. - İncelemenin baskıdan sonra yapılması. En pahalı hata bu.
İnceleme baskıdan önce yapılır
Etiket incelemesi, ambalaj matbaaya gitmeden yapıldığında bir tasarım
revizyonu; baskıdan sonra yapıldığında ise stok, sticker ve yeniden etiketleme
işi haline geliyor. İncelediğimiz bir takviye üreticisi etiketini kendi
imkanlarıyla gözden geçirmişti ve metin tarafından emindi, ambalaj tarafından
değil. Sıra genelde böyle işliyor: metin doğru, yerleşim ve tablo yanlış.
Ürün sayısı arttıkça inceleme ürün grubu bazında yürüyor, çünkü aynı
şablondan çıkan ürünlerde aynı hata tekrar ediyor. Bir üründe düzeltilen
yerleşim hatası, o şablonu paylaşan bütün SKU’larda geçerli oluyor.
Etiket incelemesi genelde tesis kaydı ve US Agent atamasıyla aynı paket
içinde yürüyor, çünkü üçü de ilk sevkiyattan önce tamamlanması gereken
adımlar. Sürecin tamamı için
FDA kayıt
ve belgelendirme hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.
Frequently Asked Questions
ABD etiket kuralları hangi ürünleri kapsıyor?
Paketli gıda, takviye ürünleri, kozmetik ve hayvan maması ayrı düzenlemelere
tabi. Gıda 21 CFR Part 101, takviye aynı parça içinde Supplement Facts başlığı,
kozmetik MoCRA çerçevesi altında işliyor. Dökme ürün ve ara mamullerde etiket
yükümlülüğü farklı, o durumda ürünün nasıl satılacağına bakılıyor.
Etiketin Türkçesi kalabilir mi?
Kalabilir, ancak etiket o zaman iki dilli sayılıyor ve zorunlu ifadelerin
Türkçesinin de bulunması gerekiyor. Tek dilli bir ABD etiketi hazırlamak
genelde daha az riskli oluyor.
Susam bildirimini nereye yazmak gerekiyor?
İki seçenek var: içindekiler listesinde kendi adıyla geçmesi ya da listenin
hemen altında “Contains” ifadesiyle ayrıca belirtilmesi. İkisinden biri
yeterli, ikisi birden gerekmiyor.
Etiket incelemesi ne zaman yapılmalı?
Ambalaj tasarımı bittikten sonra, baskı emrinden önce. Bu aralıkta yapılan
düzeltme tasarım dosyasında kalıyor. Baskıdan sonra yapılan düzeltme ise
mevcut stoğu ilgilendirdiği için maliyetli olabiliyor.
Nutrition Facts tablosunu Türkçe tablodan çevirebilir miyiz?
Çevirmek yeterli olmuyor. Porsiyon tanımı, referans değerler ve yuvarlama
kuralları ABD tarafında ayrı tanımlı; tablo bu kurallara göre yeniden
hesaplanıyor.
Etiket nedeniyle tutulan ürün geri gelir mi?
Çoğu durumda ürünün geri gönderilmesi gerekmiyor, düzeltme için süre
veriliyor ve ABD’de yeniden etiketleme yapılabiliyor. Sürenin ve maliyetin ne
olacağı ürüne ve depo koşullarına göre değişiyor, bu yüzden gümrük müşavirinize
de teyit ettirmenizi öneririz.
Conclusion
ABD etiket kuralları, tesis kaydından bağımsız yürüyen ve kendi başına
sevkiyat durdurabilen bir başlık. Altı zorunlu alan, dil şartı ve susam
bildirimi kontrol edilirse dosyaların büyük kısmı sorunsuz ilerliyor. Kritik
olan zamanlama: inceleme baskıdan önce yapıldığında bir tasarım düzeltmesi,
sonra yapıldığında bir lojistik işi oluyor.
Etiketinizi ABD’ye göndermeden önce kontrol ettirmek isterseniz
FDA kayıt
ve belgelendirme tarafındaki ekibimize yazabilirsiniz.


