USDA / VS Permit Nasıl Alınır? Türkiye’den ABD’ye Hayvansal Ürün İhracatı Rehberi
Türkiye’de üretip ABD’ye hayvansal içerikli bir ürün (pet food, jelatin, kolajen, hayvansal protein, deri/post mamulleri vb.) satmak istiyorsanız, FDA tek başına yeterli değildir. Bu tür ürünlerde USDA-APHIS’in VS Import Permit’i çoğu zaman zorunludur ve izin olmadan sevkiyatınız gümrükte durdurulabilir.
Bu rehber, “USDA nedir?” tanımından çok, bir Türk üreticisinin ABD’ye hayvansal ürün gönderirken izni nasıl, hangi sırayla ve hangi belgelerle alacağına odaklanıyor — yani “USDA / VS Permit nasıl alınır?” sorusuna, 2026 itibarıyla güncel APHIS eFile süreciyle.
Kısa cevap — USDA / VS Permit nasıl alınır? Ürününüzü APHIS’in VS Permitting Assistant (VSPA) aracından geçirin, bir eAuthentication hesabı açın, başvuruyu APHIS eFile üzerinden VS Form 16-3 ile yapın, Türkiye’den menşe veteriner sağlık sertifikasını ekleyin ve ABD’de bir ithalatçı (Importer of Record) belirleyin. Onaylanan izne bir permit numarası verilir ve bu numara her sevkiyata eşlik eder.
Önce Net Olalım: Bu İzin Sizin İçin Gerekli mi?
Genel kural basit: ürününüz hayvandan elde edilmiş ya da hayvansal kaynakla temas etmiş bir bileşen içeriyorsa, USDA-APHIS Veterinary Services (VS) iznine tabi olma ihtimaliniz yüksektir. Pratikte sık karşılaşılan ürünler:
• Hayvansal içerikli pet food (köpek/kedi maması, çiğneme ürünleri, ödüller)
• Et, kümes, balık yan ürünleri (un, yağ, protein konsantresi)
• Jelatin, kolajen, süt tozu ve türevleri
• Deri, post, kemik, yün, tüy bazlı ham maddeler
• Hayvansal enzim/protein içeren kozmetik, takviye, farmasötik ürünler
En sık yapılan hata, “benim ürünüm gıda değil ki” diyerek izni atlamaktır. Tek bir hayvansal bileşen bile (örneğin bir takviyedeki jelatin kapsül) süreci tetikleyebilir. İzne tabi olup olmadığınızı APHIS’in VS Permitting Assistant (VSPA) aracı kesinleştirir.
Pet food özelinde tüm sürecin detayı için: ABD’ye Pet Food İhracatı – USDA & VS Permit. Köpek çiğneme/ödül ürünleri için: ABD’ye Doğal Köpek Çiğneme Ürünleri.
USDA, APHIS ve VS Kısaca
Hızlı bir çerçeve (detaya boğulmadan):
• USDA — ABD Tarım Bakanlığı.
• APHIS — USDA’ya bağlı hayvan ve bitki sağlığı denetim birimi.
• Veterinary Services (VS) — APHIS içinde hayvansal ürün ithalat izinlerinden sorumlu ekip; muhatabınız budur.
İzin mantığı: hayvansal ürünler ABD’ye yabancı hayvan hastalığı (şap, kuş gribi, BSE) taşıma riski taşıdığı için girişleri VS Permit ile kontrol edilir.
USDA ile FDA’yı Karıştırmayın — İkisi Birlikte Gerekir
Türk üreticilerin en pahalıya patlayan hatası, FDA kaydını yeterli sanmaktır. İki kurum ayrıdır ve hayvansal üründe üst üste biner:
| Kurum | Neyi denetler? |
| FDA | Gıda güvenliği, etiket, tesis kaydı (pet food dâhil tüm gıdalar) |
| USDA – APHIS / VS | Biyogüvenlik, hayvan hastalığı riski (hayvansal kaynaklı ürünler) |
| USDA – FSIS | İnsan tüketimine yönelik et/kümes/yumurta denetimi |
Yani hayvansal içerikli bir üründe hem FDA kaydı hem USDA VS Permit gerekebilir; bunları ayrı ayrı planlamanız gerekir.
FDA tarafı için: FDA Kayıt ve Belgelendirme rehberimiz.
VS Import Permit Nasıl Alınır? (Adım Adım — APHIS eFile)
Önemli güncelleme: USDA’nın eski ePermits sistemi emekliye ayrıldı. 30 Eylül 2022’den itibaren yeni başvuru ve yenilemeler yalnızca APHIS eFile üzerinden yapılıyor. İnternette hâlâ “ePermits” anlatan eski içeriklere güvenmeyin.
Üretici gözünden süreç:
1. Ürünü VSPA’dan geçirin. VS Permitting Assistant, ürününüzün izne tabi olup olmadığını ve hangi belgelerin gerekeceğini söyler.
2. eAuthentication hesabı açın. APHIS eFile’a giriş için USDA’nın kimlik doğrulama hesabı zorunludur.
3. Başvuruyu yapın. İzin başvurusu VS Form 16-3 ile eFile üzerinden iletilir; onaylanan izin VS 16-6 formatında düzenlenir.
4. Menşe sağlık sertifikasını hazırlayın. Türkiye’deki veteriner otoritesinden, ürünün hastalık riskinden ari (örn. BSE-free) bir kaynaktan geldiğini gösteren belge.
5. ABD tarafını kurun. Bir ithalatçı (Importer of Record) ve gerektiğinde ABD temsilcisi (US Agent) belirleyin.
Onaylanan izne özel bir permit numarası verilir; bu numara ihracat/gümrük evraklarında belirtilir ve iznin bir kopyası her sevkiyata eşlik eder. İzinler sürelidir, eFile üzerinden yenilenir.
Gümrükte Ne Oluyor? (CBP)
İzin alındıktan sonra süreç ABD Gümrüğü CBP ile entegre yürür. CBP, girişte USDA/APHIS sistemindeki izni evraklarınızla eşleştirir. İzin yoksa veya permit numarası hatalıysa ürün bekletilir (hold), giriş reddi (refused entry) düzenlenebilir, hatta ürün geri gönderilebilir veya imha edilir.
Bu yüzden etiket, ürün listesi ve permit numarasının evrakta birebir doğru olması, sevkiyatın akıbetini doğrudan belirler.
Gümrük tarafı için: ABD-Kanada Gümrük Danışmanlığı ve FDA Etiket ve Gümrük Danışmanlığı Rehberi.
Türk Üreticilerin Sık Yaptığı 5 Hata
1. FDA kaydını yeterli sanmak — Hayvansal içerikte USDA izni ayrıca gerekir.
2. “Gıda değil, gerekmez” varsayımı — Kozmetik/takviye/farma üründe tek hayvansal bileşen bile izni tetikler.
3. Eski ePermits kaynaklarına göre hareket etmek — Güncel sistem APHIS eFile.
4. Menşe sağlık sertifikasını ihmal etmek — Bu belge olmadan izin ve gümrük tıkanır.
5. Permit numarasını evraklara işlememek — Numara eksik/hatalıysa sevkiyat gümrükte bekler.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
USDA VS Permit’i kim almalı — üretici mi, ithalatçı mı?
İzin, ürünü ABD’ye sokacak tarafın (ithalatçı / Importer of Record) sürecidir; ancak Türkiye’deki üretici, menşe sağlık sertifikası ve ürün/içerik bilgileriyle sürecin merkezindedir. İki taraf koordineli ilerlemelidir.
FDA kaydım var, USDA izni de gerekir mi?
Ürün hayvansal içerikliyse büyük olasılıkla evet. FDA ve USDA ayrı yükümlülüklerdir, biri diğerinin yerine geçmez.
Pet food ihraç edeceğim, izin şart mı?
Hayvansal bileşen (et unu, balık yağı, hayvansal protein vb.) içeriyorsa VS Permit gündeme gelir. Kesin sonucu VS Permitting Assistant verir.
Başvuru hâlâ ePermits’ten mi yapılıyor?
Hayır. 30 Eylül 2022’den beri yeni başvuru ve yenilemeler APHIS eFile üzerinden yapılıyor.
USDA VS Permit süreci ne kadar sürer?
Dosyanın eksiksizliğine göre değişir; eksik belge veya hatalı içerik beyanı en büyük gecikme sebebidir. Bu yüzden başvuruyu lansmandan önce planlamak gerekir.
Türkiye’den ABD’ye hayvansal içerikli ürün ihraç edecekseniz, USDA / VS Permit’i ürün yola çıkmadan önce çözmeniz gerekir. Özetle: hayvansal içerikte FDA’nın yanına USDA-APHIS VS Permit eklenir, başvuru APHIS eFile üzerinden yapılır, gümrükte CBP kontrol eder ve eksik izin doğrudan sevkiyat kaybına yol açar.
ABD pazarına pet food, jelatin, kolajen veya başka bir hayvansal içerikli ürünle açılmayı planlıyorsanız; USDA / VS Permit başvurusu, menşe belgeleri, FDA kaydı ve gümrük süreçlerini Export Partners olarak uçtan uca yönetiyoruz.
İlgili rehberler: ABD’ye Pet Food İhracatı – USDA & VS Permit · Türkiye’den ABD’ye Pet Ürünleri İhracatı · FDA Kayıt ve Belgelendirme
