EIN ve ITIN Farkı: ABD’de Şirket Kuran İhracatçı Hangisini Alır

EIN ve ITIN farkı, ABD’de şirket kuran Türk ihracatçının
en sık takıldığı yerlerden biri. İkisi de dokuz haneli, ikisini de IRS
veriyor, ikisi de “vergi numarası” diye çevriliyor. Buraya kadar benziyorlar.
Ayrıldıkları nokta şu: biri şirkete veriliyor, diğeri kişiye. Yanlış olanı
için başvuru yapan bir satıcı haftalarını kaybedebiliyor, çünkü iki numaranın
başvuru formu, süresi ve muhatabı ayrı.

Karışıklığın pratikteki sonucu genelde şöyle oluyor: LLC kuruluyor, banka
hesabı için numara isteniyor, satıcı ITIN başvurusuna giriyor ve haftalarca
bekliyor. Oysa şirketin ihtiyacı olan numara EIN ve o numara çoğu durumda
birkaç iş günü içinde alınabiliyor.

Bu yazı iki numarayı ayırıyor, hangisinin ne zaman gerektiğini
söylüyor ve Türkiye’den başvuran biri için gerçekçi süreleri veriyor.
Rakamlar IRS’in kendi sayfalarından alındı, kaynaklar metinde belirtildi.

EIN nedir, kime veriliyor

EIN, açılımıyla Employer Identification Number, IRS’in tüzel kişilere
verdiği dokuz haneli federal vergi kimlik numarası. IRS kendi tanımında
“işletmeler, vergiden muaf kuruluşlar ve diğer varlıklar için federal vergi
kimlik numarası” diyor.

Kimin alması gerektiği de aynı sayfada sayılıyor: çalışanı olan,
istihdam ya da özel tüketim vergisi ödeyen, yerleşik olmayan yabancılara
yaptığı ücret dışı ödemelerden vergi kesen ve ortaklık, LLC,
şirket, vakıf, tröst ya da emeklilik planı olarak faaliyet gösteren
her yapı. LLC bu listede açıkça geçiyor. Yani Delaware ya da Wyoming’de
kurduğunuz LLC’nin EIN’i, isteğe bağlı bir ek değil, yapının kendi kimliği.

Uygulamada EIN olmadan şunlar ilerlemiyor: ABD’de banka hesabı açılışı,
ödeme sağlayıcı kaydı, çoğu pazaryerinin vergi röportajı ve federal
beyanname. ABD şirketinizin maliyet kalemlerini
Amerika’da LLC şirket açma maliyeti
yazımızda kalem kalem sıralamıştık; EIN o listede ücretsiz kalemlerden biri.

ITIN nedir, kime veriliyor

ITIN, açılımıyla Individual Taxpayer Identification Number,
kişiye veriliyor. IRS’in tanımı net: “federal vergi
amaçlarıyla bir ABD vergi mükellefi kimlik numarasına ihtiyacınız varsa
ancak Sosyal Güvenlik Numarası (SSN) almaya uygun değilseniz IRS’in
verdiği dokuz haneli numara.”

Buradaki iki koşul birlikte okunur. Önce federal bir vergi
gerekçeniz olacak, sonra SSN almaya uygun olmayacaksınız.
İkisinden biri yoksa ITIN verilmiyor. IRS aynı sayfada kimlerin ITIN
almasının gerekmediğini de sayıyor: ABD vatandaşları, ABD çalışma vizesi
olan yerleşik olmayan yabancılar, yeşil kart sahipleri ve SSN almaya uygun
olan herkes. Bir nokta da özellikle önemli: ITIN çalışma izni
vermiyor, göçmenlik statüsü sağlamıyor ya da değiştirmiyor. Bunu
da IRS kendi sayfasında yazıyor; vize başvurusunu hızlandırdığı yönündeki
anlatımların vergi mevzuatında karşılığı bulunmuyor.

EIN ve ITIN farkı tek tabloda

Aynı sayfada yan yana konunca ayrım kolaylaşıyor.

Görseldeki İngilizce kutular, iki numaranın hangi işlemde karşınıza
çıktığını gösteriyor. Kısaca ne oldukları:

• Business bank account: şirket adına açılan ABD banka
  hesabı. Banka hesabı şirkete ait olduğu için başvuruda EIN isteniyor,
  kişisel numaranız sorulmuyor.
• Tax interview: Amazon’un satıcı hesabında doldurttuğu
  vergi bilgi formu. Şirket hesabıyla satıyorsanız burada EIN giriliyor,
  ITIN gerekmiyor. Ayrıntısı aşağıdaki bölümde.
• Business tax return: şirketin yıllık federal vergi
  beyannamesi. Şirket adına verildiği için EIN ile ilişkilendiriliyor.
• Form 1040-NR: ABD’de yerleşik olmayan gerçek kişilerin
  verdiği kişisel gelir vergisi beyannamesi. Bu beyanı vermeniz gerekiyorsa
  ITIN devreye giriyor, çünkü beyan şirketin değil sizin adınıza oluyor.
• Withholding refund: kaynağında kesilen verginin, yani
  stopajın iadesi. İade talebi kişisel beyanla yapıldığı için burada da EIN
  değil ITIN kullanılıyor.

Ayrımın özeti şu: soldaki üç işlem şirketin, sağdaki ikisi sizin adınıza
yapılıyor. Çoğu ihracatçı yalnızca sol sütunda kalıyor.

Türk ihracatçı çoğu durumda hangisini alıyor

Burada net bir tercih söylenebilir: ABD’de LLC kurup Amazon ya da
kendi sitesi üzerinden satış yapan bir Türk firması için gereken numara
EIN’dir, ITIN değil. ITIN, ancak kişinin kendi adına ABD’de bir
federal beyanname vermesi gerektiğinde devreye giriyor.

Bu ayrımı kaçıran satıcıların ortak hikayesi şu: LLC kuruluyor, banka
“vergi numarası” istiyor, satıcı ITIN’in kişisel olduğunu bilmediği için
W-7 başvurusuna giriyor. Pasaport aslı ya da onaylı sureti gönderiliyor,
haftalar geçiyor ve sonunda bankanın istediği numaranın EIN olduğu
anlaşılıyor. İncelediğimiz bir gıda ihracatçısında bu döngü iki ayı
almıştı ve iki ayın tamamı gereksizdi.

Karar için pratik soru şu: numarayı isteyen taraf şirketi mi
soruyor, sizi mi? Banka hesabı, pazaryeri vergi röportajı, ödeme
sağlayıcı ve şirket beyannamesi şirketi soruyor, cevabı EIN. Kişisel bir
ABD beyannamesi, ortak olarak size düşen bir bildirim ya da bir gelirden
yapılan stopajın iadesi sizi soruyor, cevabı ITIN olabilir.

EIN başvurusu: SSN olmadan nasıl yapılıyor

En sık sorulan şey burada: SSN’i ya da ITIN’i olmayan biri EIN alabilir
mi? Alabiliyor. IRS, işyeri merkezi ABD dışında olan başvuru sahipleri için
ayrı bir yol tanımlıyor ve bu yolda SSN şartı aranmıyor.

Form SS-4 hazırlanıyor ve şu üç kanaldan biriyle gönderiliyor:

• Telefon: 267-941-1099, Pazartesi-Cuma, ABD Doğu
  saatiyle 06:00-23:00 arası. Uluslararası başvuru hattı.
• Faks: ABD dışından 304-707-9471.
• Posta: Internal Revenue Service, Attn: EIN
  International Operation, Cincinnati, OH 45999.

IRS ayrıca “günde yalnızca bir EIN başvurusu yapabilirsiniz” diyor;
birden fazla yapı kuruyorsanız başvuruları farklı günlere yaymak gerekiyor.
Ücret konusunda da IRS’in kendi ifadesi açık: “EIN’i doğrudan IRS’ten
ücretsiz olarak dakikalar içinde alabilirsiniz.” Bir aracıya EIN için ayrı
ücret ödüyorsanız ödediğiniz şey numaranın kendisi değil, formu ve iletişimi
sizin yerinize yürütmek.

ITIN başvurusu ne zaman gerçekten gerekiyor

ITIN için Form W-7 kullanılıyor ve başvurunun kabul edilmesi için
federal bir vergi gerekçesinin gösterilmesi gerekiyor. Yani “ileride lazım
olur” diyerek alınabilen bir numara değil.

Süreler IRS’in kendi yayınında şöyle: standart işlemde bildirim için
7 hafta, vergi sezonunda (15 Ocak ile 30 Nisan arası) ya da yurt dışından
yapılan başvurularda 9 ile 11 hafta arası.
Türkiye’den başvuran biri ikinci gruba giriyor. Planlama yaparken üç aylık
bir pencere ayırmak daha gerçekçi olabilir.

Bir de süresi dolma kuralı var ve sonradan sürpriz olabiliyor: bir ITIN,
üç ardışık vergi yılı boyunca hiçbir ABD federal beyannamesinde
kullanılmazsa, üçüncü yılın ardından 31 Aralık’ta geçerliliğini yitiriyor.
Yıllar önce alınmış ve arada kullanılmamış bir ITIN’in bugün hala geçerli
olduğunu varsaymamak daha güvenli.

Amazon satıcısıysanız vergi röportajında ne isteniyor

Amazon’da tüzel kişi olarak ilerleyen satıcı, hesap açılışındaki vergi
röportajında yabancı kuruluşlar için kullanılan beyan formunu dolduruyor.
Burada sorulan numara şirketin numarası oluyor, dolayısıyla ABD’de kurulmuş
bir LLC ile ilerliyorsanız cevabınız EIN oluyor.

Türkiye’deki şirketinizle, yani ABD’de bir yapı kurmadan ilerliyorsanız
tablo değişiyor ve genelde Türkiye vergi kimlik numaranız isteniyor. Hangi
kurulumda olduğunuz burada belirleyici; adımların sırası ve hangi kurulumun
size uyduğu konusunda
Türkiye’den Amazon’da satış nasıl yapılır
yazımızdaki altı adımlı sıra yardımcı olabilir.

Eyalet düzeyindeki satış vergisi numarası ise bambaşka bir kalem ve
federal numaralarla karıştırılmaması gerekiyor; onun ayrımını
Sales Tax ID ve Resale Certificate
yazımızda ayrıca ele almıştık.

Sipariş başına gümrük tarafında ne çıktığını da ayrı hesaplamak
gerekiyor. O tarafı
Amazon ABD gümrük vergisi
yazımızda ele almıştık.

Sık karıştırılan üç nokta

1. EIN’i olan LLC’nin beyan yükümlülüğü bitmiyor.
Yabancı ortaklı tek üyeli bir ABD LLC’si, IRS talimatlarına göre 6038A
kapsamındaki yükümlülükler için ayrı bir varlık gibi ele alınıyor ve
bildirilebilir işlemi varsa Form 5472 veriyor. Bu form,
sadece adı, adresi ve ilk sayfadaki iki kutusu doldurulmuş bir pro forma
Form 1120’ye eklenerek gönderiliyor. IRS talimatlarında geç kalma için
belirtilen ceza 25.000 dolar, IRS bildiriminden sonra 90
günü aşan gecikmede aynı tutarda ek ceza uygulanabiliyor. Bu form
elektronik olarak verilemiyor.

2. ITIN, EIN’in ön koşulu değil. ABD dışından yapılan
EIN başvurusunda SS-4’ün ilgili alanına SSN ya da ITIN yerine “foreign”
yazılabiliyor. Önce ITIN alıp sonra EIN’e geçmek, çoğu durumda süreci
haftalarca uzatan gereksiz bir sıra.

3. EIN “şirket kuruldu” belgesi değil. Kuruluş belgesi
eyaletten, EIN federal düzeyden geliyor. İkisi ayrı kurum, ayrı süreç.
Kuruluşun tamamlanması ve devamındaki yıllık bildirimler için
Amerika’da şirket kurulumu hizmetimiz
üzerinden ilerleyebilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

EIN nedir?

IRS’in ABD’de kurulu tüzel kişilere verdiği dokuz haneli federal vergi
kimlik numarası. LLC, şirket, ortaklık ve tröst gibi yapılar için IRS
tarafından açıkça isteniyor. Banka hesabı, pazaryeri vergi röportajı ve
federal beyan bu numara üzerinden yürüyor.

ITIN nedir?

Federal bir vergi gerekçesi olan ancak SSN almaya uygun olmayan gerçek
kişilere IRS’in verdiği dokuz haneli numara. Form W-7 ile başvuruluyor.
Çalışma izni ya da göçmenlik statüsü sağlamıyor.

EIN almak için önce ITIN almam gerekiyor mu?

Gerekmiyor. IRS, işyeri merkezi ABD dışında olan başvuru sahipleri için
telefon, faks ve posta yollarını tanımlıyor ve bu yolda SSN ya da ITIN şartı
aranmıyor. Önce ITIN almaya çalışmak süreci uzatabilir.

ITIN nasıl alınır ve ne kadar sürer?

Form W-7 ile başvuruluyor ve başvuruda federal vergi gerekçesinin
gösterilmesi gerekiyor. IRS’in verdiği süreler: standart işlemde 7 hafta,
15 Ocak-30 Nisan arasında ya da yurt dışından yapılan başvurularda 9 ile 11
hafta arası. Türkiye’den başvuran ikinci gruba giriyor.

EIN ve ITIN aynı şey mi?

Değil. İkisi de dokuz haneli ve ikisini de IRS veriyor, ama EIN şirkete,
ITIN kişiye ait. Formları da ayrı: EIN için SS-4, ITIN için W-7. Numaralardan
birinin yerine diğeri kullanılamıyor.

ITIN numaram var, süresi dolmuş olabilir mi?

Olabilir. Üç ardışık vergi yılı boyunca hiçbir ABD federal beyannamesinde
kullanılmayan ITIN, üçüncü yılın ardından 31 Aralık’ta geçerliliğini
yitiriyor. Arada beyan vermediyseniz numaranın durumunu kullanmadan önce
teyit etmek daha güvenli.

Sonuç

İki numarayı ayıran soru tek: numarayı isteyen taraf şirketi mi soruyor,
sizi mi. ABD’de LLC kurup satış yapan bir Türk firmasının önündeki numara
neredeyse her zaman EIN oluyor; ITIN ise kişinin kendi adına federal beyan
vermesi gerektiğinde gündeme geliyor. Sıralamayı doğru kurmak, kuruluş ile
ilk satış arasındaki süreyi haftalar bazında kısaltabiliyor.

Buradaki tutarlar ve süreler IRS’in yayınladığı hallerine dayanıyor,
kendi durumunuzdaki beyan yükümlülüğü için bir ABD vergi danışmanına teyit
ettirmek yerinde olur. Kuruluştan EIN’e ve ilk beyana kadar olan hattı
birlikte yürütmek isterseniz
Amerika’da şirket kurulumu hizmetimize
göz atabilirsiniz.