ABD’de marka başvurusu yapan bir satıcının en sık karşılaştığı belge USPTO office action oluyor: başvuruyu inceleyen uzmanın “bu haliyle tescil edemiyorum” diyen yazılı bildirimi. Çoğu zaman bir red değil, bir sorudur; ama süresinde ve doğru cevaplanmazsa başvuru düşebiliyor. Asıl zorluk, retlerin büyük kısmının başvurudan önce görülebilecek sebeplerden gelmesi: benzer bir marka, ürünü tarif eden bir kelime ya da belirsiz yazılmış bir ürün listesi.
Bu yazıda ABD marka tescilinde en çok sorulan konuları sırayla topladık: office action neden gelir, benzerlik aynı ve farklı sınıfta nasıl değerlendirilir, cevap süresi ne kadardır, Amazon Brand Registry ve ihlal bildirimleri nasıl işler, tescilden 5 ve 10 yıl sonra ne yapılır. Süreler ve harçlar USPTO’nun kendi kurallarından ve 2025 harç tarifesinden.
ABD’de marka tescili nasıl ilerler?
Başvuru USPTO’ya (United States Patent and Trademark Office) yapılır. ABD dışında yerleşik başvuru sahipleri için ABD’de lisanslı bir avukatla temsil zorunlu. Başvurudan sonraki birkaç gün içinde bir seri numarası (serial number) gelir; dosya birkaç ay sonra bir inceleme uzmanına (examining attorney) düşer. Uzman bir engel görürse office action gönderir, görmezse marka USPTO’nun resmi bülteni Official Gazette’te yayımlanır. Yayından sonraki 30 gün içinde itiraz gelmezse marka, ürün ABD’de satıştaysa tescil edilir; satışta değilse önce kabul bildirimi (Notice of Allowance) gelir ve kullanım beyanı beklenir.
Tescil 10 yıl geçerli, ama bu 10 yıl kendiliğinden işlemiyor: 5. ile 6. yıl arasında kullanım beyanı, 9. ile 10. yıl arasında kullanım beyanı ve yenileme veriliyor. Bu takvim aşağıdaki şemada tek bakışta duruyor; tescil sonrası adımları yazının sonunda ayrıca anlattık.
USPTO office action nedir, neden gelir?
Office action, inceleme uzmanının başvuruda gördüğü engeli ya da eksiği resmi olarak bildirdiği yazıdır. İki türü var ve ayırmak önemli:
- Biçimsel eksikler: ürün listesinin belirsiz yazılması, başvuru sahibi bilgisinde düzeltme, logonun tarifinin istenmesi gibi. Çoğu zaman tek bir cevapla düzeliyor.
- Esasa ilişkin retler: markanın kendisiyle ilgili engeller, örneğin daha önce tescil edilmiş benzer bir marka ya da markanın ürünü tarif etmesi. Burada hukuki bir argüman ya da başvuruda değişiklik gerekiyor.
Bir office action’da ikisi birlikte de gelebilir. Biçimsel kısmı kolayca düzelse bile esasa ilişkin bir ret cevapsız kalırsa başvuru ilerlemiyor.
ABD marka tescilinde en sık red nedenleri
USPTO’nun ret gerekçeleri ABD marka kanunu Lanham Act’in maddelerine dayanıyor. Satıcının en sık karşılaştıkları şunlar:
| Ret nedeni | Ne demek | Sık görülen çözüm yolu |
|---|---|---|
| Karışıklık riski (Section 2(d), likelihood of confusion) | Daha önce tescil edilmiş ya da başvurusu yapılmış benzer bir marka, ilişkili ürünlerde kullanılıyor | Farklılığı anlatan argüman, ürün listesini daraltmak, önceki marka sahibinden muvafakat |
| Tanımlayıcılık (Section 2(e)(1), merely descriptive) | Marka ürünün ne olduğunu ya da bir özelliğini doğrudan söylüyor | Ek sicil (Supplemental Register), ayırt edici unsur eklemek, tanımlayıcı kelimeyi koruma dışında bırakmak (disclaimer) |
| Belirsiz ürün tanımı | Ürün listesi USPTO’nun kabul ettiği netlikte değil | Listeyi USPTO’nun tanım kılavuzundaki (ID Manual) ifadelerle yeniden yazmak |
| Kullanım örneği reddi (specimen) | Gönderilen görsel markanın ABD’de ticari kullanımını göstermiyor | Ürün, ambalaj ya da satış sayfasında markanın göründüğü yeni örnek |
| Soyadı, coğrafi yer adı | Marka yalnızca bir soyadı ya da ürünün geldiği yeri anlatan bir yer adı | Ek sicil ya da ayırt edici unsur |
Bu listedeki ilk iki satır, başvuru öncesi yapılan bir benzerlik araştırmasıyla büyük ölçüde önceden görülebiliyor. Ön araştırmanın asıl işi bu: başvuruyu “tescil olur mu” diye değil, “hangi office action gelebilir” diye okumak.
Benzerlik nasıl değerlendirilir: aynı sınıf, farklı sınıf
USPTO karışıklık riskini iki soruyla ölçüyor: iki marka görünüş, okunuş ve anlam olarak birbirine benziyor mu, ve markaların kullanıldığı ürünler birbiriyle ilişkili mi? İkisi birlikte değerlendiriliyor; markalar çok benzer olduğunda ürünlerin daha az ilişkili olması bile ret için yetebiliyor.
Aynı sınıfta benzer marka her zaman ret demek değil. Bir sınıfın içinde birbirinden çok farklı ürünler var. Aynı sınıftaki benzer bir marka, ürünler gerçekten farklıysa ve farklı müşteriye farklı kanallardan satılıyorsa engel olmayabiliyor. Ürünler aynı ya da tamamlayıcıysa ret riski yüksek.
Farklı sınıfta olmak da güvence değil. USPTO’nun inceleme kılavuzuna göre sınıflandırma idari bir düzendir ve karışıklık değerlendirmesinde belirleyici değildir. Giyim (sınıf 25) ile çanta (sınıf 18) ya da kahve (sınıf 30) ile kahve makinesi (sınıf 11), aynı mağazada yan yana satıldığı için ilişkili görülebiliyor. Sık yapılan hata, ön araştırmayı yalnızca kendi sınıfında yapmak.
Çok sınıflı bir başvuruda her sınıf ayrı değerlendiriliyor. Bir sınıfta benzerlik engeli çıkması, diğer sınıfların tescilini durdurmuyor; sorunlu sınıf başvurudan çıkarılıp diğerleriyle devam edilebiliyor.
Office action’a nasıl ve ne kadar sürede cevap verilir?
Cevap süresi bildirim tarihinden itibaren 3 ay ve ücret karşılığında bir kez 3 ay uzatılabiliyor. Madrid Protokolü üzerinden gelen başvurularda süre 6 ay ve uzatılmıyor. Süresinde cevap verilmeyen başvuru terk edilmiş (abandoned) sayılıyor.
Cevabın içeriği ret nedenine göre değişiyor: benzerlik retlerinde markaların ve ürünlerin neden farklı olduğunu anlatan bir argüman, ürün listesinin daraltılması ya da önceki marka sahibinden alınan bir muvafakat yazısı; tanımlayıcılık retlerinde ek sicile geçiş ya da kelimenin koruma dışında bırakılması. Uzman ilk cevaba ikna olmazsa nihai ret (final office action) gönderiyor. Bu aşamada yeniden değerlendirme talebi ya da USPTO’nun itiraz kurulu TTAB’ye (Trademark Trial and Appeal Board) başvuru yolu açık kalıyor.
Office action’a cevabı da başvuruyu yapan ABD’li avukat veriyor; satıcının işi, ürünün nasıl ve kime satıldığını gösteren bilgiyi ve gerekirse yeni kullanım örneklerini zamanında sağlamak.
Yayın ve itiraz: 30 günlük süre
İnceleme olumlu biterse marka Official Gazette’te yayımlanıyor ve 30 gün boyunca üçüncü kişiler itiraz edebiliyor; bu süre talep üzerine uzatılabiliyor. İtiraz gelirse dosya TTAB’ye gidiyor ve süreç uzuyor. Uygulamada itirazlar, başvurudan haberdar olan ve kendi markasıyla karışıklık gören marka sahiplerinden geliyor; yayın tarihini takip etmek bu yüzden önemli.
Kullanım şartı: ABD’de marka kullanımla yaşar
ABD sistemi kullanım esaslı. Ürün henüz satışta değilse kullanım niyeti (intent to use) başvurusu yapılabiliyor; kabul bildiriminden sonra 6 ay içinde kullanım beyanı (Statement of Use) ve satış kanıtı veriliyor, gerekirse 6’şar aylık en fazla beş uzatma alınabiliyor.
Tescilden sonra da kullanım şartı sürüyor. Üç yıl üst üste kullanılmayan marka terk edilmiş sayılabiliyor ve başkası iptal talep edebiliyor. Bu yüzden Amazon’da satışa başlamadan alınmış bir tescil, satış yapılmadan yıllarca bekletildiğinde zayıflıyor.
Tescilden 5 ve 10 yıl sonra ne olur?
Tescilli bir markanın ayakta kalması için iki beyan dönemi var. İkisi de tescil tarihinden sayılıyor ve kaçırıldığında tescil iptal ediliyor; her birinde ek ücretle 6 aylık ek süre tanınıyor.
| Ne zaman | Ne verilir | USPTO harcı (sınıf başına) |
|---|---|---|
| 5. ile 6. yıl arası | Kullanım beyanı (Section 8) ve güncel kullanım örneği; zorunlu | 325 USD |
| 5 yıl kesintisiz kullanımdan sonra, isteğe bağlı | Section 15 beyanı: marka bazı iptal gerekçelerine karşı “itiraz edilemez” (incontestable) hale gelir | 250 USD |
| 9. ile 10. yıl arası | Kullanım beyanı (Section 8) ve yenileme (Section 9) birlikte | 650 USD |
| Sonrasında her 10 yılda bir | Section 8 ve Section 9 yeniden | 650 USD |
Kullanım beyanında markanın tescildeki ürünlerde gerçekten kullanıldığı gösteriliyor; kullanılmayan ürünler listeden çıkarılıyor. USPTO beyanların bir kısmını denetime alıp ek ürünler için kanıt isteyebiliyor. Madrid Protokolü üzerinden ABD’ye uzatılmış tescillerde kullanım beyanı Section 71 adıyla USPTO’ya, yenileme ise WIPO’ya yapılıyor.
Amazon Brand Registry: tescil beklenmeden
Amazon Brand Registry’ye girmek için tescilin tamamlanması beklenmiyor. Amazon, Amazon mağazası olan bir ülkenin marka ofisine yapılmış bekleyen başvuruyu da kabul ediyor; kayıt sırasında tescil numarası yerine başvurunun seri numarası giriliyor. Seri numarasının Amazon’un sisteminde doğrulanması çoğu zaman birkaç gün sürüyor, bazen birkaç haftayı bulabiliyor.
Amazon iki şart arıyor: markanın kelime ya da harf, rakam içeren bir logo olması ve kaydı yapanın markanın sahibi ya da sahibinin yetkilendirdiği kişi olması. Kayıttan sonra A+ içerik, marka mağazası, Sponsored Brands reklamları ve listing’ler üzerinde daha güçlü düzenleme yetkisi açılıyor. Marka ve Amazon hesabı farklı şirketlerdeyse kaydı marka sahibi yapıyor, satıcı hesabını ek kullanıcı olarak ekliyor; Brand Registry tarafının ayrıntısı Amazon Brand Registry rehberimizde.
Amazon’da marka ihlali: iki yönlü risk
Brand Registry’ye kayıtlı marka sahibi, Amazon’un ihlal bildirim aracıyla (Report a Violation) markasını izinsiz kullanan listing’leri, sahte ürünleri ve marka adının başkasının ürününde kullanılmasını bildirebiliyor. Amazon bildirimi inceliyor ve uygun gördüğü listing’i kaldırabiliyor. Tescili tamamlanmış marka, bekleyen başvuruya göre bu bildirimlerde daha güçlü bir dayanak oluyor.
Riskin bir de diğer yönü var: kendi markanız ABD’de tescilli başka bir markaya benziyorsa, o markanın sahibi aynı araçla sizin listing’inizi bildirebiliyor; listing kaldırılabiliyor ve hesapta ihlal kaydı oluşabiliyor. Bu yüzden ambalaj basılmadan ve stok ABD’ye gönderilmeden önce yapılan bir benzerlik araştırması, office action riskini de Amazon’daki ihlal riskini de aynı anda azaltıyor.
TM ve ® ne zaman kullanılır?
™ işareti, başvuru aşamasında ya da hiç başvuru yapılmadan “bu benim markam” demek için kullanılabiliyor. ® ise yalnızca tescil tamamlandıktan sonra, tescildeki ürünlerde kullanılıyor; başvuru aşamasında ® kullanmak ABD’de sorun yaratabiliyor.
Sıkça sorulan sorular
USPTO office action’a cevap vermezsem ne olur?
Cevap süresi 3 ay ve ücret karşılığında bir kez 3 ay uzatılabiliyor. Süresinde cevap verilmezse başvuru terk edilmiş sayılıyor ve düşüyor. Belirli şartlarla başvurunun yeniden canlandırılması istenebiliyor, ama marka o arada başkası tarafından başvurulmuşsa sıra kaybedilmiş olabiliyor.
Aynı isimde ama farklı ürünlerde bir marka varsa tescil alabilir miyim?
Ürünler gerçekten ilişkisizse ve farklı kanallardan satılıyorsa tescil mümkün olabiliyor. USPTO markaların benzerliğine ve ürünlerin ilişkisine birlikte bakıyor; sınıf numarasının farklı olması tek başına yeterli sayılmıyor. Başvurudan önce benzer markaların hangi ürünlerde kullanıldığına bakmak bu yüzden önemli.
Section 8 ve Section 15 arasındaki fark nedir?
Section 8 zorunlu kullanım beyanıdır: 5. ile 6. yıl arasında ve 9. ile 10. yıl arasında verilir, verilmezse tescil iptal edilir. Section 15 isteğe bağlıdır: marka 5 yıl kesintisiz kullanıldıktan sonra verilir ve markayı bazı iptal gerekçelerine karşı itiraz edilemez hale getirir. İkisi aynı dosyada birlikte verilebiliyor.
Amazon Brand Registry için marka tescilinin tamamlanması gerekir mi?
Gerekmiyor. Amazon bekleyen başvuruyu da kabul ediyor ve kayıt seri numarasıyla yapılıyor. Markanın kelime ya da harf içeren bir logo olması ve kaydı yapanın marka sahibi olması gerekiyor.
ABD marka tescili ne kadar sürer?
Seri numarası başvurudan birkaç gün sonra geliyor. İnceleme birkaç ay sonra başlıyor; office action ve itiraz yoksa tescil çoğunlukla bir yıl civarında tamamlanıyor. Office action, itiraz ya da kullanım niyeti başvurusu bu süreyi uzatıyor.
Sonuç
USPTO office action çoğu zaman başvurunun sonu değil, bir yazışma: süresi 3 ay, cevabı ret nedenine göre değişiyor. Retlerin büyük kısmı benzerlik ve tanımlayıcılıktan geliyor ve ikisi de başvurudan önce, sınıf numarasına değil ürünlerin kendisine bakan bir araştırmayla öngörülebiliyor. Tescilden sonra da iş bitmiyor: 5. ve 10. yıllardaki beyanlar ve Amazon’daki ihlal takibi markayı ayakta tutuyor.
Export Partners olarak ABD’de lisanslı avukatla ön araştırma, başvuru, office action cevabı, Brand Registry ve yenileme takvimini tek dosyada yürütüyoruz. Ücretleri sınıf sayısına göre Amerika’da marka tescili sayfamızdaki hesaplayıcıdan görebilirsiniz.
