Türkiye’den ABD’ye gıda ihracatı, tek bir belgeyle değil, birbirini izleyen birkaç adımla yürüyor: tesis kaydı, ürünün hangi kurala girdiğinin belirlenmesi, etiket, gerekiyorsa izin, ithalatçı ve gümrük. Bu adımlar doğru sırayla ilerlediğinde ürün yola çıktığında giriş tarafı da hazır oluyor.
Bu yazıda süreci uçtan uca, teknik ayrıntıya girmeden anlatıyoruz. Her adımın ürüne göre değişen ayrıntısını ürün bazındaki rehberlerimizde ayrıca ele aldık; aşağıda hepsine bağlantı bulabilirsiniz.
Rakamlarla Türkiye’nin ABD’ye ihracatı
ABD, Türkiye’nin en büyük iki pazarından biri. Ticaret Bakanlığı’nın 3 Ekim 2026’da açıkladığı geçici verilere göre Eylül 2026’da ihracat 25,98 milyar dolar oldu ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 15,4 arttı. Aynı ay ABD, 1,92 milyar dolarla Almanya’nın ardından ikinci sırada yer aldı (Ticaret Bakanlığı).
| Gösterge | Değer | Dönem |
|---|---|---|
| Toplam ihracat | 25,98 milyar dolar (yüzde 15,4 artış) | Eylül 2026 |
| ABD’ye ihracat | 1,92 milyar dolar, ikinci pazar | Eylül 2026 |
| Tarım ürünleri ihracatı | 27,1 milyar dolar (yüzde 4,4 artış) | Ocak-Eylül 2026 |
| Fındık ve mamulleri | 1,92 milyar dolar (yüzde 20 artış) | Ocak-Eylül 2026 |
| Yaş meyve ve sebze | 3,17 milyar dolar (yüzde 42,2 artış) | Ocak-Eylül 2026 |
Tarım ve ürün grubu rakamları Türkiye İhracatçılar Meclisi verisidir; Eylül verileri geçicidir ve TÜİK’in kesin verisiyle değişebilir. Tablonun söylediği şey şu: ABD’ye ihracat büyüyor ve gıda bu büyümenin içinde. ABD pazarına girmek isteyen bir gıda üreticisi için asıl iş, ürünün bu pazara kurallara uygun girmesini sağlamak.
Ürününüz FDA’ya mı, USDA’ya mı bağlı?
ABD’ye giden gıdaların çok büyük kısmı FDA’nın alanında. Et, kümes hayvanı ve yumurta ürünleri ise USDA’ya bağlı; hayvansal ya da bitkisel kaynaklı bazı ürünler için de ayrıca USDA APHIS izni gerekebiliyor. Hangi kurumun yetkili olduğu ürünün içeriğine göre değiştiği için ilk adım bunu netleştirmek.
| Ürün grubu | Kurum |
|---|---|
| Zeytinyağı, bal, kahve, kuru meyve, kuruyemiş, şekerleme, konserve | FDA |
| Et, kümes hayvanı, yumurta ürünleri | USDA |
| Hayvansal kaynaklı bileşen içeren ürünler, bazı bitkisel ürünler | FDA ile birlikte USDA APHIS izni gerekebilir |
Hayvansal ürünlerde sıranın nasıl işlediğini ABD’ye hayvansal gıda ihracatı yazımızda, izin tarafını USDA VS Permit rehberimizde anlattık.
Uçtan uca sıra: yedi adım
- FDA tesis kaydı ve US Agent. Üretim tesisi FDA’ya kaydedilir; ABD’de bir temsilci (US Agent) atanır. Kayıt çift yıllarda yenilenir.
- Ürünün sınıfı. Konserve, salça, turşu gibi ürünler ayrı bir rejime girebilir; bu ürünlerde FCE tesis numarası ve her ürün için SID bildirimi gerekir.
- Etiket. ABD biçiminde besin değeri tablosu, İngilizce içerik listesi, alerjen beyanı ve net miktar.
- İzin. Ürün USDA kapsamındaysa ya da hayvansal bileşen içeriyorsa gerekli izin alınır.
- İthalatçı ve gümrük bond. ABD tarafında beyanı yapacak ithalatçı belirlenir; gümrük bond’u hazırlanır.
- Sevkiyat bildirimi. Ürün yola çıkmadan FDA’ya önceden bildirim yapılır.
- Gümrük ve FDA kontrolü. Giriş noktasında belgeler ve gerekirse numune incelenir; uygun ürün serbest bırakılır.
Bu adımların maliyet tarafını ABD’ye gıda ihracatı maliyeti yazımızda, gümrük bond’unu ABD gümrük bond rehberimizde ayrıntılandırdık.
Ürünler en çok nerede takılıyor?
FDA’nın ithalat reddi kayıtlarında Türk gıda ürünlerinin en sık takıldığı yer etiket. Onu renklendirici, kalıntı ve hijyen bulguları ile eksik FCE veya SID kayıtları izliyor. Bu retlerin önemli bir kısmı laboratuvar sonucundan değil, eksik ya da hatalı bir dosyadan kaynaklanıyor; yani sevkiyattan önce yapılan bir kontrolle önlenebiliyor. Türk gıda ürünlerine ait ret verisini import refusal yazımızda topladık.
Ürün bazında rehberlerimiz
Her ürün grubunun kendine özgü bir noktası var. En çok sorulan ürünler için ayrı rehberler hazırladık:
- ABD’ye zeytinyağı ihracatı
- ABD’ye zeytin ihracatı
- ABD’ye bal ihracatı
- ABD’ye kahve ihracatı
- ABD’ye kuru incir ihracatı
- ABD’ye konserve gıda ihracatı
Kanada’ya da göndermeyi düşünüyorsanız
Kanada’da gıda tarafını CFIA yönetiyor ve kayıt, etiket ve ithalatçı kuralları ABD’den farklı işliyor. İki pazarı birlikte planlayan üreticiler için Kanada tarafını Kanada’ya gıda ihracatı yazımızda ayrıca anlattık.
Sıkça sorulan sorular
ABD’ye gıda ihracatı için FDA onayı gerekir mi?
Gıda için “onay” değil, tesis kaydı gerekiyor. FDA üretim tesisini kayda alıyor; ürünler tek tek onaylanmıyor. Ürünün uygun olup olmadığına giriş noktasında belgeler ve gerekirse numuneyle bakılıyor.
Hangi ürünlerde USDA izni gerekir?
Et, kümes hayvanı ve yumurta ürünleri USDA’ya bağlı. Hayvansal kaynaklı bileşen içeren bazı ürünlerde de FDA kaydına ek olarak USDA APHIS izni istenebiliyor. Karar ürünün içeriğine göre veriliyor.
Türkiye’deki etiketimizi ABD’de kullanabilir miyiz?
Genellikle kullanılamıyor. ABD besin değeri tablosu, İngilizce içerik listesi, alerjen beyanı ve net miktar yazımı farklı. Etiketin baskıdan önce ABD kurallarına göre incelenmesi, ret riskini belirgin biçimde azaltıyor.
Süreç ne kadar sürer?
Ürüne göre değişiyor. Yalnızca FDA kaydı ve etiket gereken bir üründe süreç birkaç hafta içinde tamamlanabiliyor; FCE/SID ya da USDA izni gereken ürünlerde süre uzayabiliyor. Bu yüzden takvim ürün bazında çıkarılıyor.
Sonuç
Türkiye’den ABD’ye gıda ihracatı büyüyen bir alan ve bu büyümeden pay almanın yolu, ürünün pazara kurallara uygun girmesinden geçiyor. Kurumu doğru belirlemek, kayıtları sırayla tamamlamak ve etiketi sevkiyattan önce kontrol etmek, sürecin en çok zaman kazandıran üç adımı.
Ürününüz için hangi adımların gerektiğini birlikte netleştirmek için FDA kayıt ve belgelendirme hizmetimize göz atabilir ya da bize ulaşabilirsiniz.
Son güncelleme: 11 Ekim 2026
